Làm thế nào để biến những bài học Tự nhiên & Xã hội hay Toán học lớp 3 trở nên thú vị hơn? Các sản phẩm STEM lớp 3 chính là câu trả lời. Không chỉ giúp trẻ củng cố kiến thức, việc tự tay chế tạo các mô hình còn đánh thức tư duy kỹ thuật và khả năng sáng tạo tiềm ẩn. Bài viết này sẽ gợi ý cho thầy cô và ba mẹ những mẫu sản phẩm STEM dễ làm, bám sát chương trình mới và cực kỳ hấp dẫn cho trẻ 8–9 tuổi.
1. Tiêu chí của một sản phẩm STEM lớp 3 đạt chuẩn
Không phải mọi mô hình thủ công đều được gọi là sản phẩm STEM. Chọn đúng sản phẩm STEM lớp 3 là yếu tố then chốt để trẻ hứng thú học tập và phát huy tối đa khả năng.
Một sản phẩm STEM lớp 3 đạt chuẩn cần đảm bảo tính an toàn, vật liệu gần gũi và bám sát kiến thức trọng tâm của chương trình GDPT mới
Để một sản phẩm STEM lớp 3 thực sự mang lại giá trị giáo dục và phát triển tư duy, nội dung thực hiện cần đáp ứng các tiêu chí sau đây:
– Phù hợp với kiến thức trọng tâm (Môn Toán, Tự nhiên và Xã hội lớp 3).
Một sản phẩm STEM thành công phải hỗ trợ phần lý thuyết trên lớp. Ở độ tuổi lên 8, sản phẩm cần gắn liền với các chủ đề trong môn Toán (đo lường, hình học phẳng) hoặc môn Tự nhiên và Xã hội (cơ thể người, thực vật, động vật, và các hiện tượng tự nhiên).l
– Độ khó vừa sức với kỹ năng vận động và tư duy của trẻ 8-9 tuổi.
Học sinh lớp 3 đang trong giai đoạn phát triển kỹ năng vận động tinh (sử dụng kéo, dán, lắp ráp chi tiết nhỏ) và bắt đầu hình thành tư duy logic cụ thể. Do đó, sản phẩm không nên quá phức tạp gây nản chí, nhưng cũng không nên quá đơn giản làm trẻ mau chán.
Tiêu chí quan trọng là trẻ phải tự tay thực hiện được ít nhất 70% quy trình dưới sự hướng dẫn gợi mở của người lớn thay vì để ba mẹ làm hộ hoàn toàn.
– Sử dụng nguyên vật liệu an toàn, dễ tìm hoặc vật liệu tái chế
An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu. Nguyên vật liệu làm sản phẩm STEM lớp 3 nên ưu tiên đồ tái chế như: bìa carton, chai nhựa, nắp chai, ống hút, que kem… Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, dễ tìm kiếm tại nhà mà còn giáo dục trẻ về ý thức bảo vệ môi trường – một trong những mục tiêu quan trọng của giáo dục hiện đại.
– Có tính ứng dụng và giải quyết vấn đề thực tế nhỏ
Điểm khác biệt của STEM so với môn Thủ công truyền thống chính là tính mục đích. Một sản phẩm đạt chuẩn cần trả lời được câu hỏi: “Sản phẩm này dùng để làm gì?” hoặc “Nó giải quyết vấn đề gì?”.
Ví dụ: Một chiếc “Cân thăng bằng” không chỉ để trang trí, mà phải dùng để so sánh được khối lượng của các vật dụng học tập như cục tẩy hay bút chì. Chính tính ứng dụng này sẽ khơi gợi niềm đam mê khoa học thực thụ trong trẻ.
2. Top 5 sản phẩm STEM lớp 3 sáng tạo và hướng dẫn thực hiện
Thầy cô và ba mẹ có thể tham khảo các ý tưởng dự án dưới đây để cùng trẻ bắt tay vào làm những sản phẩm STEM vừa học vừa chơi cực kỳ thú vị.
3.1. Cây cầu giấy chịu lực
– Mô tả: Học sinh thiết kế và lắp ghép một cây cầu từ bìa carton sao cho cây cầu có thể chịu được trọng lượng lớn nhất có thể mà không bị sập.
– Vật liệu:
- Giấy A4 hoặc bìa carton tái chế
- Băng keo, kéo
- Vật nặng để thử tải (đồng xu, hòn sỏi hoặc túi cát nhỏ).
– Cách làm:
- Bước 1: Cuộn giấy thành các ống tròn chặt tay hoặc gấp thành thanh chữ V, chữ L để tăng độ cứng
- Bước 2: Kết nối các thanh giấy thành các hình tam giác (cấu trúc bền vững nhất)
- Bước 3: Lắp ráp thành khung cầu (cầu dầm hoặc cầu vòm)
– Trải nghiệm: Cảm giác hồi hộp khi đặt từng viên gạch hoặc vật nặng lên để xem “giới hạn chịu đựng” của cây cầu trước khi nó sập. Quan sát sự biến dạng của giấy và ghi lại trọng lượng tối đa cầu chịu được trước khi sập.
– Mục tiêu: Dự án này giúp bạn hiểu về cấu trúc hình học và phân phối lực. Một cây cầu bằng giấy có thể chịu được trọng lượng gấp hàng chục lần nó nếu được thiết kế đúng cách.
– Tích hợp S – T – E – M:
- S (Science): Tìm hiểu khái niệm lực, trọng lượng và tải trọng.
- T (Technology): Sử dụng thước đo, bảng ghi kết quả để theo dõi thử nghiệm.
- E (Engineering): Thiết kế kết cấu cầu, thử nghiệm và cải tiến để tăng độ bền.
- M (Math): Đo chiều dài cầu, đếm số lớp giấy, so sánh số vật chịu được.
Dự án Cây cầu giấy giúp học sinh lớp 3 khám phá nguyên lý phân phối lực và cấu trúc hình học bền vững
3.2. Cối xay gió mini
– Mô tả: Học sinh lắp ráp một cối xay gió mini để quan sát sự chuyển động quay khi có gió hoặc luồng không khí.
– Vật liệu: Mô tơ DC nhỏ (loại 3V-6V), cánh quạt nhựa (hoặc tự cắt từ vỏ chai), đèn LED, dây điện, vỏ hộp carton làm thân trụ.
– Cách làm:
- Bước 1: Gắn cánh quạt vào trục mô tơ.
- Bước 2: Nối hai đầu dây điện từ mô tơ vào đèn LED.
- Bước 3: Cố định mô tơ lên đỉnh trụ carton.
– Trải nghiệm: Khi đưa trước quạt gió hoặc thổi mạnh, đèn LED bừng sáng. Bạn sẽ hiểu rõ cách dòng điện được tạo ra từ sức gió.
– Mục tiêu: Khám phá năng lượng tái tạo và chuyển hóa năng lượng từ cơ năng sang điện năng.
– Tích hợp S – T – E – M:
- S (Science): Tìm hiểu năng lượng gió và chuyển động quay.
- T (Technology): Quan sát và ghi nhận số vòng quay trong một khoảng thời gian.
- E (Engineering): Thiết kế cánh quạt và trục quay để cối hoạt động hiệu quả hơn.
- M (Math): Đếm số vòng quay, so sánh tốc độ giữa các mô hình.
3.3. Ngôi nhà tiết kiệm năng lượng
– Mô tả: Học sinh thiết kế mô hình một ngôi nhà có khả năng giữ nhiệt tốt và thông gió hiệu quả nhằm giảm tiêu thụ năng lượng.
– Vật liệu: Tấm xốp hoặc bìa mô hình, giấy bạc (để cách nhiệt), sơn trắng (phản xạ nhiệt), đèn LED nhỏ, tấm pin mặt trời mini (nếu có).
– Cách làm:
Bước 1: Thiết kế nhà có nhiều cửa sổ đối lưu gió.
Bước 2: Dán giấy bạc vào mặt trong hoặc lợp mái màu sáng để giảm hấp thụ nhiệt.
bước 3: Lắp hệ thống chiếu sáng dùng năng lượng mặt trời.
– Trải nghiệm: Đo nhiệt độ bên trong mô hình này so với một hộp giấy thông thường dưới nắng. Bạn sẽ thấy sự khác biệt kỳ diệu của việc thiết kế thông minh.
– Mục tiêu: Dự án tổng hợp về nhiệt động lực học và kiến trúc xanh
– Tích hợp S – T – E – M:
- S (Science): Tìm hiểu sự truyền nhiệt và thông gió.
- T (Technology): Sử dụng nhiệt kế đơn giản hoặc quan sát sự thay đổi nhiệt độ.
- E (Engineering): Thiết kế cấu trúc nhà và lựa chọn vật liệu phù hợp.
- M (Math): So sánh nhiệt độ và thời gian giữ nhiệt của các mô hình
3.4. Vườn cây mini tự tưới
– Mô tả: Học sinh tạo một mô hình chậu cây có hệ thống dẫn nước tự động giúp cây được tưới đều theo thời gian.
– Vật liệu: Bình nhựa cũ, đất, cây nhỏ, cảm biến độ ẩm đất, máy bơm nước mini, ống dẫn nước, Arduino.
– Cách làm:
Bước 1: Cắm cảm biến vào đất để theo dõi độ ẩm.
Bước 2: Lập trình: “Nếu độ ẩm < X%, kích hoạt máy bơm trong 5 giây”.
Bước 3: Thiết kế hệ thống tưới nhỏ giọt quanh gốc cây.
– Trải nghiệm: Không còn nỗi lo quên tưới cây. Nhìn thấy máy bơm tự chạy khi đất khô là một trải nghiệm rất “thỏa mãn” và hiện đại.
– Mục tiêu: Sự kết hợp giữa sinh học và tự động hóa (IoT)
– Tích hợp S – T – E – M:
- S (Science): Tìm hiểu vòng đời cây và nhu cầu nước của thực vật.
- T (Technology): Quan sát lượng nước chảy và thời gian tưới.
- E (Engineering): Thiết kế hệ thống dẫn nước bằng ống, dây hoặc chai nhựa.
- M (Math): Đo lượng nước, thời gian tưới và so sánh sự phát triển của cây.
3. Quy trình 5 bước giúp trẻ Lớp 3 tự hoàn thiện sản phẩm STEM tại nhà
Trong giáo dục STEM, hành trình trải nghiệm luôn quan trọng hơn kết quả cuối cùng. Thay vì làm hộ con, ba mẹ hãy đóng vai trò là cố vấn, đồng hành cùng con qua 5 bước của Quy trình thiết kế kỹ thuật sau đây
– Bước 1: Quan sát thực tế và đặt vấn đề
Mọi dự án đều bắt đầu từ một vấn đề thực tế. Ba mẹ hãy gợi mở bằng các câu hỏi “Tại sao?” giúp con kết nối dự án với thực tế bằng các tình huống giả định
- Ví dụ: “Làm sao để biết cục tẩy này nặng hơn hay cái bút này nặng hơn?” (Dự án Cân thăng bằng).
- Mục tiêu: Giúp trẻ hình thành mục đích rõ ràng và kích thích trí tò mò tự nhiên.
– Bước 2: Vẽ ý tưởng lên giấy, phác thảo mô hình
Trước khi lắp ráp, hãy khuyến khích trẻ vẽ lại mô hình trong tưởng tượng ra giấy. Bản vẽ không cần quá đẹp, chỉ cần thể hiện được các bộ phận chính và dự kiến vị trí gắn kết của chúng.
- Hành động: Con cần vẽ lại mô hình trong tưởng tượng ra giấy, xác định các bộ phận chính và vị trí gắn kết.
- Lợi ích: Rèn luyện tư duy không gian, khả năng lập kế hoạch và tính kiên trì ngay từ bước chuẩn bị.
– Bước 3: Lựa chọn vật liệu phù hợp
Hãy để trẻ tự đi tìm “nguyên liệu” trong nhà. Việc lựa chọn giữa một chiếc chai nhựa cứng hay mềm, dây dù hay dây len sẽ giúp trẻ hiểu về đặc tính vật liệu. Ba mẹ chỉ nên hỗ trợ ở những công đoạn đòi hỏi sự an toàn như sử dụng súng bắn keo nóng hoặc dao dọc giấy.
Trải nghiệm: Việc lựa chọn giữa chai nhựa cứng hay mềm, dây dù hay dây len giúp trẻ hiểu về đặc tính vật liệu.
Lưu ý: Ba mẹ chỉ nên hỗ trợ ở các công đoạn cần sự an toàn cao (như dùng súng bắn keo hoặc dao rọc giấy).
– Bước 4: Lắp ráp và thử nghiệm
Đây là giai đoạn thú vị nhất nhưng cũng dễ nản lòng nhất. Ba mẹ hãy cho phép trẻ tự do lắp ráp theo bản vẽ. Nếu mô hình chưa hoạt động (ví dụ: cân bị lệch, bình nước bị rò rỉ), đừng vội sửa hộ. Hãy hỏi: “Con nghĩ tại sao nó chưa chạy tốt? Chúng ta có thể thay đổi chỗ nào không?”. Quá trình “Thử – Sai – Sửa” chính là lúc tư duy logic của trẻ phát triển mạnh mẽ nhất.
– Bước 5: Trang trí và thuyết trình về “đứa con tinh thần”
Đừng quên yếu tố Art (Nghệ thuật) trong STEAM. Hãy để trẻ tô màu, dán hình cho sản phẩm thêm sinh động. Cuối cùng, hãy tổ chức một buổi “thuyết trình mini”, nơi con giải thích cách làm và nguyên lý hoạt động của sản phẩm. Điều này giúp trẻ rèn luyện sự tự tin và kỹ năng ngôn ngữ một cách tuyệt vời.
Tại Logic Lab, trẻ được nâng cấp từ mô hình thủ công lên Robot từ LEGO, giúp làm chủ công nghệ và tư duy lập trình ngay từ lớp 3.
4. Nâng tầm tư duy với chương trình STEAM Robotics tại Logic Lab
Mặc dù các sản phẩm STEM lớp 3 tự chế từ vật liệu tái chế mang lại giá trị khám phá ban đầu rất tốt, nhưng để trẻ thực sự bứt phá và làm chủ công nghệ, con cần một môi trường chuyên sâu và bài bản hơn. Đó là lý do chương trình STEAM Robotics tại Logic Lab trở thành điểm đến lý tưởng, giúp các “nhà khoa học nhí” hiện thực hóa những ý tưởng táo bạo nhất.
STEAM Robotics tại Logic Lab không chỉ là một khóa học, mà là hành trình giúp trẻ khám phá thế giới công nghệ và lập trình một cách bài bản, hứng khởi và đầy tính ứng dụng.
– Từ mô hình thủ công đến tự động hóa với LEGO® Education
Tại Logic Lab, các sản phẩm STEM lớp 3 không còn dừng lại ở những mô hình tĩnh hãy những vật liệu thô sơ. Với bộ học cụ LEGO® Education hiện đại, trẻ sẽ được nâng cấp các sản phẩm của mình bằng cách tích hợp động cơ, cảm biến chuyển động và cảm biến màu sắc.
Ví dụ: Một chiếc Xe đua không chỉ chạy bằng lực đẩy tay mà sẽ biết đi, biết tránh vật cản bằng mô hình xe đua lắp ráp được lập trình của trẻ.
– Lộ trình học bài bản giúp trẻ làm quen với lập trình và cảm biến
Học sinh lớp 3 đang ở độ tuổi vàng để tiếp cận tư duy máy tính. Chương trình của Logic Lab giúp trẻ:
- Học lập trình kéo thả (Block-based coding): Biến những dòng mã phức tạp thành các khối lệnh trực quan, giúp trẻ điều khiển mô hình theo ý muốn.
- Hiểu về cơ chế truyền động: Khám phá chuyên sâu về bánh răng, trục xoay và đòn bẩy – những kiến thức nền tảng cho ngành kỹ thuật tương lai.
- Quy trình 4 bước tư duy: Tại chương trình Bricks 4 Kidz, trẻ được rèn luyện tư duy hệ thống qua 4 bước chuẩn quốc tế Giới thiệu – Xây dựng – Phân tích – Sáng tạo.
– Tại sao trẻ học tại Logic Lab thường có khả năng hoàn thiện dự án xuất sắc hơn?
Sự khác biệt làm nên thương hiệu của Logic Lab nằm ở phương pháp giáo dục độc quyền và môi trường truyền cảm hứng
- Môi trường sáng tạo không giới hạn: Logic Lab không dạy trẻ rập khuôn theo mẫu. Trẻ được khuyến khích đặt câu hỏi “Tại sao?” và tự tìm giải pháp cho các vấn đề phát sinh.
- Đội ngũ giáo viên giàu chuyên môn: Không chỉ dạy cách lắp ráp, các thầy cô tại Logic Lab là người khơi gợi cảm hứng và rèn luyện các kỹ năng mềm quan trọng.
- Kết nối cộng đồng khoa học nhí: Con được giao lưu với những người bạn cùng đam mê, cùng nhau tham gia các cuộc thi Robotics quy mô lớn, từ đó xây dựng sự tự tin và bản lĩnh dẫn đầu.
Một sản phẩm STEM lớp 3 là viên gạch đầu tiên xây dựng nên tòa tháp tư duy của trẻ. Hãy để Logic Lab đồng hành cùng ba mẹ trong việc khai phá tiềm năng vô hạn của con ngay từ hôm nay.
Ba mẹ đã sẵn sàng cho con trải nghiệm thế giới Robotics đầy thú vị? Đăng ký ngay buổi đánh giá năng lực tư duy và học thử miễn phí tại Logic Lab!
